ผลิตภัณฑ์หัตถกรรมงานโลหะ
งานหัตถกรรมโลหะส่วนใหญ่ของชาน่าคราฟต์จะเป็นงานดาบ มีดตีร้อนขึ้นรูปด้วยกรรมวิธีพื้นบ้าน แล้วนำมาเข้าฝักด้ามด้วยไม้ไทย การออกแบบด้ามมีดจะออกแบบตามสรีระของผู้ใช้งานเพื่อให้มีดเล่มนั้นเหมาะมือ ผลงานมีดทุกชิ้นที่พี่ช่างตีขึ้นมา จะมีการวางสมาการไว้ 2 ส่วน คือ ธรรมชาติสร้างสรรค์และเราสร้างเสริม งานที่ถูกผลิตออกมาจึงไม่ขัดต่อหลักความงามของธรรมชาติ และเราจะสร้างเสริมให้เกิดอรรถประโยชน์ตามความต้องการของผู้ใช้งานมากที่สุด

บทบาทของตะไบสำหรับงานช่างมีดนั้น มีทั้งใช้เพื่อขัดไสแต่งทรงใบมีดหลังการตีขึ้นรูป ขัดทดสอบคมหลังการชุบใบมีด ขัดไม้เพื่อประกอบด้ามฝัก เท่านั้นยังไม่พอ เรายังสามารถนำตะไบที่หมดคมแล้วมาตีเป็นมีดหรือดาบศอกจากตะไบได้อีกด้วย โดยในบทความนี้ชาน่าคราฟต์จะพาไปทำความรู้จักกับตะไบพื้นฐานที่ช่างมีดต้องมี เหมาะอย่างยิ่งกับคนที่กำลังเริ่มต้นหัดตีมีดพร้อมวิธีดูแลตะไบหลังใช้งาน ซึ่งแน่นอนว่าตะไบที่เราจะนำเสนอต่อไปนี้ สามารถครอบคลุมงานมีดของคุณได้อย่างแน่นอนค่ะ

วิธีใช้กาวร้อนติดฝักมีด ทำง่าย ติดแน่น ติดนาน ในการทำงานมีดจะใช้กาวอยู่ 2 ชนิดหลัก ๆ คือ กาวติดด้ามมีดจะใช้อิพ็อกซี่ ซึ่งใช้ทดแทนครั่งแดง และกาว cyanoacryate หรือกาวร้อนสำหรับการติดฝักมีดรวมถึงประสานไม้ต่าง ๆ กาวร้อนที่ชาน่าคราฟต์ใช้จะเป็นกาวร้อนน้ำใส ความข้นหนืดต่ำและสามารถหาได้ตามร้านสะดวกซื้อค่ะ แต่ก่อนจะไปดูวิธีการติดฝักมีดด้วยกาวร้อน มาดูข้อดีกับข้อควรระวังในการใช้งานกันก่อน ข้อดีของกาวร้อนความข้นหนืดต่ำ

3 เลื่อยมือที่ช่างมีดควรต้องมี จบงานทำฝักด้ามมีดทุกงาน เลื่อยมือตัดไม้สำหรับช่างมีดนั้น ไม่ได้มีไว้เพียงแค่การเลื่อยตัดชิ้นไม้มาทำฝักทำด้ามเพียงแค่อย่างเดียว เพราะเลื่อยบางชนิดยังสามารถนำไปขูดผิวไม้ปรับระดับแทนกระดาษทรายหยาบได้ นำไปขูดใบมีดเพื่อทดสอบความแข็งคมหลังการชุบ อีกทั้งการเลือกเลื่อยที่เหมาะสมยังช่วยทุ่นแรงลดปัญหาเรื่องเลื่อยสะบัดกินเนื้อไม้นอกแนวเลื่อยได้อย่างดีทีเดียวค่ะ

ในการประกอบด้ามมีด ไม่ว่าจะเป็นมีดด้ามประกบหรือด้ามมีดแบบเข้ากั่น ช่างตีมีดส่วนใหญ่จะนิยมใช้กาวอีพ็อกซี่เป็นวัสดุประสาน ซึ่งกาวติดด้ามมีดชนิดนี้จะมีทั้งความแข็งและความยืดหยุ่นในตัว เหมาะกับการเข้าด้ามมีดทุกชนิดตั้งแต่มีดมงคล มีดตอก และ ดาบศอกไปจนถึงมีดที่ใช้งานหนัก กาวอีพ็อกซี่มีข้อดีคือ ทนทานต่อความร้อนและความชื้น ทำความสะอาดง่าย แถมยังจะช่วยถนอมกั่นมีด ไม่ทำให้กั่นมีดเป็นสนิมอีกด้วยค่ะ

ในฤกษ์วันเพ็ญ หรือขึ้น 15 ค่ำ ของทุกเดือน ชาน่า คราฟต์จะมีการตีมีดมงคลอยู่เป็นประจำ และฤกษ์ 15 ค่ำ เดือน 6 ซึ่งตรงกับวันวิสาขบูชา พ.ศ.2567 ก็ได้มีการรวบรวมเอามวลสารมงคลอันเป็นความเชื่อ ความศรัทธา และศิลปะแห่งกาลเวลามาหล่อหลอมให้เป็นพระขรรค์ทรงหอก เหตุที่ต้องเรียกเช่นนี้ก็เพราะลักษณะด้ามจะทำให้เป็นทรงพระขรรค์ประกอบเข้ากับใบที่ตีขึ้นเป็นทรงหอกค่ะ

สำหรับมีดที่พี่ช่างจะตีขึ้รูปในคลิปนี้ คือมีดเดบะคมด้านขวา เหล็กที่เลือกใช้คือตลับลูกปืนเก่าโคโย ซึ่งมีดเดบะนี้จะมีคมลาดเอียงลงมาแค่ด้านเดียว ในขณะที่อีกด้านของใบมีดจะเรียบตรง เป็นมีดที่ใช้ชำแหละปลา มีดเดบะที่พี่ช่างจะตี คือ มิโรโอชิ เดบะ (Mioroshi Deba) ลักษณะใบะมีดจะแคบ ส่วนคมจะค่อนข้างกว้างเพื่อใช้ในการหั่นนั่นเองค่ะ

การนำอาวุธโบราณ ไม่ว่าจะเป็นอาวุธที่ใช้กับคนหรือสัตว์ทั้งหอก มีด ดาบ ตะขอช้างโบราณรวมถึงของอาถรรพ์ต่าง ๆ มาตีเพื่อทำเป็นมีดมีงคล สิ่งสำคัญที่ต้องทำก่อนที่จะก่อนจะทำพิธีไหว้ขออนุญาตเจ้าของเดิม ก็คือต้องมีการพิจารณาถึงที่มาของอาวุธนั้นก่อน เพราะไม่ใช้ว่าจะสามารถนำมาตีมีดมงคลได้เสมอไป ซึ่งมีข้อควรระวังในการตีมีดที่ชาน่าคราฟต์อยากจะแนะนำผู้ที่ติดตามเรา โดยชาน่าคราฟต์จะไม่นำของที่อยู่ผิดที่ผิดทางมาทำมีดเป็นอันขาด

วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 ปีมะโรง ซึ่งตรงกับวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2567 เป็นวันมาฆบูชา วันเพ็ญ เป็นสัญลักษณ์แห่งความบริบูรณ์พร้อมนับเป็นฤกษ์ดีพี่ช่างชาน่าคราฟต์จะลงค้อนตีสมอเรือเก่าเป็นมีดซุย ทรงมีดมงคลตามความเชื่อของทางล้านนา โดยจะมีการฝังแกนในด้วยตะไบนิโคลสันเพื่อเพิ่มความแกร่งให้กับใบมีด ให้เป็นมีดมงคลที่สามารถใช้งานได้จริง

ไม้ฝักมีดที่ใช้ประจำเกิดหลวมขึ้นมา ก็มีโอกาสที่จะทำให้ใบมีดหลุดออกมาจากฝักจนทำให้ใบมีดได้รับความเสียหายและอาจสร้างอันตรายต่อผู้พกพาได้ ฝักมีดคือส่วนที่จะช่วยปกป้องคมมีดที่อยู่ในฝักจากการถูกขูดขีดกับของแข็งจนคมบิ่นและยังเพิ่มความสวยสมบูรณืแบบให้มีดเล่มนั้น สำหรับปัญหาฝักมีดหลวมไม่จำเป็นต้องพึ่งช่างมีดเสมอไปนะคะ คุณเองก็สามารถแก้ไขได้ด้วยอุปกรณ์ที่หาได้ทั่วไป แต่ก่อนอื่นไปดูสาเหตุที่ทำให้ฝักมีดหลวมกันก่อน
มีดมงคลตีขึ้นจากโลหะมวลสารโบราณที่เป็นมวลสารมงคล
โดยจะมีการกำหนดฤกษ์ยามในการตีขึ้นรูปแล้วจึงนำมาเข้าด้ามฝักกับไม้มงคล
- มีดสังฆวานร
- หอกสังฆวานร
- มีดควาญช้างตอกอักขระ ด้ามรากแก้วไม้พะยูง
- พระขรรค์ยอดพระธาตุ
- มีดซุยจากสมอเรือโบราณ หรือ มีดตรึงสมุทร
- มีดหมอจากผาลไถโบราณ หรือ มีดมุดธรณี
- ดาบหน้าลูกไก่จากลูกปืนใหญ่โบราณ หรือ อัคคีกัมปนาท
มีดใช้งาน
ส่วนใหญ่จะตีขึ้นจากเหล็กรีไซเคิลโดยเน้นเหล็กคาร์บอนกลางถึงคาร์บอนสูง เน้นการใช้งานตามประเภทของมีด
- ดาบศอกจากเหล็กตะไบ
- มีดยาคุตจากตลับลูกปืน
- มีดแดกเกอร์สไตล์ไทยจากใบหอก
- มีดคิริดาชิจากเหล็กแหนบ
- มีดตอกจากบาร์เลื่อย
- มีดคอมแบทจากบาร์เลื่อย
- มีดทำครัวจากผาลไถ
- มีดโบวี่จากเหล็กตลับลูกปืน
- มีดเหล็กสปริง
- มีดจากเหล็กก้านวาล์ว
- มีดคมเดียวจากกรรไกรตัดกิ่ง
- มีดคารัมบิตจากตลับลูกปืน
อุปกรณ์ช่างตีเหล็ก
เป็นการนำเอาวัสดุที่หาได้ทั่วไปมาประยุกต์เป็นเครื่องมือที่ช่วยทุ่นแรงในการตีมีด รวมถึงการแนะนำเคล็ดลับการใช้อุปกรณ์ Hand Tool ให้เหมาะสมกับงานมากที่สุด
- ทั่งบ้องหรือทั่งตัวโอผลิตจากเหล็ก s55c
- เตาตีมีดพร้อมบ่อชุบราคาไม่เกิน 500 บาท
- สกัดตัดเหล็ก
