แรงบันดาลใจจากมีด M9 ที่ออกแบบและประดิษฐ์โดย ชารล์ส เอ. มิคกี้ ฟินน์ เพื่อใช้เป็นมีดดาบปลายปืนทางการทหารในสหรัฐอเมริกา จะถูกชาน่าคราฟต์นำ มาประยุกต์ให้เป็นมีดสะเทินน้ำสะเทินบกสไตล์ไทยตีขึ้นจากตลับลูกปืนด้ามประกบไม้หยี โดยให้ชื่อว่า ปลาเข็ง คำในภาษาอีสานที่หมายถึงปลาหมอนั่นเองค่ะ
มีดปลาเข็งกับมีด M9 ต่างกันยังไง
เชื่อว่ามองปราดเดียวหลายคนก็คงเห็นความแตกต่างทางด้านรูปลักษณ์ของมีดทั้ง 2 แบบนี้แล้ว โดยเฉพาะส่วนสันมีดที่เป็นฟันเลื่อยมีความแหลมคม ใช้สำหรับตัดเชือก และเถาวัลย์ใต้น้ำโดยเฉพาะ ส่วนด้านการใช้งานก็ยังมีความแตกต่างกันเล็กน้อยค่ะ
- มีดปลาเข็งนี้จะมีแก้มคมแค่ด้านเดียวค่ะ อีกด้านของใบมีดจะราบเรียบ ซึ่งต่างจากมีด M9 ที่มีแก้มคมทั้งสองด้าน
- ปลาเข็งจะมีปลายคมจะแหลมแบบสามเหลี่ยมด้านไม่เท่า เหตุที่ทำต่างออกไปเพราะต้องการให้สามารถแทงแล้วชักดึงกลับได้รวดเร็ว
- ด้าม M9 เป็นด้ามตรงมีการ์ดกันมือ ส่วนปลาเข็งเป็นด้ามประกบไม้หยี หรือไม้บักเค็ง ทนชื้นไม่ค่อยเป็นขุย
วิธีตีมีด M9 ประยุกต์ด้วยเตาถ่าน
ความท้าทายคือต้องตีให้บางโดยที่ต้องมีระดับความหนาเท่ากันและการตีแบบปาดคมข้างเดียวและที่สำคัญ เป็นครั้งแรกที่พี่ช่างจะทำมีดสไตล์นี้ โลหะที่จะนำมาทำมีด ชาน่าคราฟต์ยังคงเลือกใช้ตลับลูกปืนรถยนตร์ขนาดใหญ่ หรือจะใช้ตลับลูกปืนเครื่องจักรก็ได้เช่นกัน โดยมีขั้นตอนการทำต่อไปนี้
ขั้นตอนการเผาเตรียมเหล็กและตียืดตลับลูกปืน
1.เผาอบอ่อนแล้วจึงเร่งไฟเพื่อตียืด ถ้าอุณหภูมิได้ที่ โลหะหนาและแข็งอย่างตลับลูกปืนก็ทุบง่าย ถ้าหากต้องการประหยัดถ่านก็เพียงแค่เผาให้ความร้อนเฉพาะจุดที่ต้องการตียืด
2.ตีดัดให้ตรง ไม่ต้องออกแรงเยอะค่ะ แต่เน้นตีเฉพาะส่วนและเผาไล่พร้อมตีดัดไปเรื่อย ๆ จนกว่าเหล็กจะเหยียดตรง แล้วจาดนั้นก็เริ่มตีให้ชิ้นงานแบนและยืดออกไป จากนั้นก็ตัดปลายแหลมโดยใช้ใบตัดเหล็ก
ขั้นตอนการตีด้ามฟูลแทงก์
ใช้ค้อนหัวนูนขนาดเล็ก ตีกั่นมีดแบบฟูลแทงก์เพื่อทำด้ามประกบ การตีกั่น จะหงายคมขึ้น สันมีดระนาบกับทั่ง ขณะใช้ค้อนเล็กจะทุบถี่ ๆ ในส่วนที่ติดกั่นเพื่อให้ประหยัดเวลา จากนั้นก็ใช้ค้อนใหญ่ทุบตามอีกทีเพื่อเก็บงานค่ะ ส่วนกาวติดด้ามมีดควรเลือกแบบไหนดี ชาน่าคราฟต์แนะนำให้ใช้แบบใสแห้งเร็วจะเหมาะสมกับงานที่สุดค่ะ
เคล็ดลับการตีคมมีดแบบปาดคมข้างเดียว
อยากตีมีดเล่มนี้ให้ง่าย มีเคล็ดลับอยู่ว่า ต้องใช้ทั่งที่มีแนวระนาบในการรองตี เพราะด้านนึงของใบมีดจะมีการทุบเอียงค้อนปาดคมด้านเดียว แต่ไม่ใช่ว่าจะละเลยอีกด้านนะคะ ใบมีดอีกด้านก็ต้องพลิกขึ้นมาตีเช่นกัน แต่จะตีให้แบบแบบระนาบให้ได้มากที่สุด
การทำสันฟันเลื่อยมีด
สิ่งที่ต้องเตรียมมี 3 อย่างคือ ใบตัดเหล็ก ตะไบหางหนู และกระดาษทรายน้ำ เป็นขั้นตอนที่ต้องอาศัยความใจเย็นในการขัดร่องฟันเลื่อยให้คมและลึกเสมอกัน ฟันเลื่อยจะใช้พื้นที่ประมาณ 1 ต่อ 2 ของสันมีด หลังจากขัดแต่งผิวส่วนที่วาดไว้ด้วยใบเจียรเหล็กแล้วก็ทำตามขั้นตอนต่อไปนี้ได้เลย
1.ปาดคมสันฟันเลื่อยด้วยใบตัดเหล็ก
2.ขัดคมโดยใช้ตะไบหางหนู
3.แต่งคมด้วยกระดาษทรายน้ำให้มีความคมแบบครีบปลาเข็ง
สรุป มีดปลาเข็งเหมาะกับการใช้เป็นมีดกู้ภัย
หากพูดถึงการใช้งาน ต้องยอมรับว่ามีดปลาเข็งหรือ M9 ประยุกต์เหมาะกับงานกู้ภัยเป็นอย่างยิ่ง ด้วนขนาดมิติมีดที่เล็ก ใบยาวเพียง 7 นิ้ว และหุ้มด้วยฝักไคเด็กซ์จึงพกพาสะดวก น้ำหนักเบา มีดเล่มนี้ใช้ได้ทั้งบนบกในน้ำ ปรับตัวเก่งคล้ายกับปลาเข็ง ปลาที่ปรับตัวเก่งทุกสภาวะแวดล้อม ตัวแทนของชีวิตเล็ก ๆ ที่กล้าหาญ เผชิญความเปลี่ยนแปลงและอุปสรรค ชีวิตเราก็เช่นกัน แม้จะเผชิญความท้าทาย แต่ความเรียบง่าย ความอดทน คือสิ่งที่ช่วยให้ “อยู่รอดอย่างสง่างาม”
…เมื่อฟ้าครึ้มฝนฉ่ำน้ำนองทุ่ง เจ้าปลาน้อยเริงรุ่งกับรุ้งสาย
ลำน้ำน้อย-ฝูงปลาผู้ท้าทาย สะบัดครีบแหวกว่ายราวร่ายรำ
… ปลาเข็งน้อยงามเยี่ยมเสงี่ยมสง่า แต่แข็งแกร่งเกินกว่าจะกลายกล้ำ
เพราะมีน้ำจึงมีปลามาหนุนนำ ใจมีธรรมจึงเจนจบสงบใจ…
ฉัตรสุมาลย์ ภูแต้มนิล ประพันธ์
นักเขียน ผู้บรรยายเสียง ร้อยเรียงเนื้อหาของชาน่าคราฟต์ Chana Craft
